De verantwoording van het Taalhuis aan de gemeente komt neer op drie vragen: wie heb je bereikt, in welke trajecten, en met welke inzet van vrijwilligers. Het aanbod voor basisvaardigheden wordt vaak (mede) uit WEB-middelen betaald, en de gemeente wil die vragen per kwartaal of per jaar beantwoord zien. Wie deelnemers, trajecten en presentie op één plek bijhoudt, heeft die cijfers al. Wie werkt met een intakemap, een wachtlijst in Excel en presentielijsten op papier, zoekt ze elke keer opnieuw bij elkaar.
Waar komt het geld voor het Taalhuis vandaan, en wie wil de cijfers zien?
Gemeenten krijgen via de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) budget voor volwasseneneducatie: cursussen taal, rekenen en digitale vaardigheden. Dat budget wordt per regio verdeeld; Nederland telt 35 WEB-regio's. Een Taalhuis dat uit die middelen wordt betaald, verantwoordt zich aan de gemeente die de subsidie verstrekt. Werkt het Taalhuis voor meerdere gemeenten, dan wil elke gemeente haar eigen cijfers zien, niet het totaal.
Wat vraagt de gemeente meestal van een Taalhuis?
Dat verschilt per gemeente, dus vraag het na bij je eigen contactpersoon. Deze onderdelen komen steeds terug:
- Het aantal deelnemers, en uit welke gemeente ze komen.
- De trajecten per type: taalgroepen, praatgroepen, computergroepen, DigiHandig en taalcoaching.
- Waar deelnemers staan: intake gehad, gestart, afgerond of op de wachtlijst.
- De inzet van vrijwilligers.
- De presentie per kwartaal.
- De oudercafés, als het Taalhuis die organiseert.
Geen van deze cijfers is ingewikkeld. Het werk zit in het bij elkaar brengen, zeker als de intake, de wachtlijst en de presentielijsten elk hun eigen plek hebben.
Wat is het CBS-deelnemersrapport?
Het CBS maakt elk jaar, in opdracht van het ministerie van OCW, het Landelijk Beeld Volwasseneneducatie: een telling van deelnemers aan cursussen basisvaardigheden die uit WEB-middelen zijn betaald. Per regio levert de gemeente, de aanbieder of een combinatie van beide de gegevens aan. Per deelnemer vraagt het CBS onder meer geslacht, geboortejaar, moedertaal, postcode of woongemeente, en het soort cursus: formeel, non-formeel met een professional of non-formeel met een vrijwilliger. Inburgeringscursussen tellen niet mee. Aanleveren is niet verplicht, maar over 2023 deden 33 van de 35 regio's mee.
Voor het Taalhuis betekent dit dat de gemeente kan vragen om een deelnemersoverzicht in die opzet. Wie bij de intake al vastlegt uit welke gemeente een deelnemer komt en in welk soort traject die zit, hoeft dat overzicht niet achteraf te reconstrueren.
Waar gaat het in de praktijk mis?
Het Taalhuis groeit meestal sneller dan de administratie. De intake staat op een formulier, de wachtlijst in een eigen bestand, en de presentielijst ligt bij de vrijwilliger die de groep begeleidt. Dat werkt, tot de gemeente om cijfers vraagt. Dan blijkt dat niemand zeker weet of de deelnemer die in maart op de wachtlijst kwam, inmiddels gestart is. Of dat iemand die in twee groepen zit, twee keer is geteld.
Daar komt bij dat het om persoonsgegevens gaat, waaronder gegevens over inburgering. Die horen niet in losse bestanden op een gedeelde schijf of in een mailbox.
Wat leg je vast, zodat de verantwoording een bijproduct wordt?
- Eén deelnemer, één plek. Vanaf de intake: status, gemeente en inburgering.
- Trajecten met hun kenmerken. Type, niveau, vestiging, vrijwilliger en het vaste weekmoment.
- De wachtlijst bij het traject. Is een groep vol, dan staat de volgende deelnemer op de wachtlijst van die groep, niet in een apart bestand.
- Presentie per bijeenkomst. Dan is de presentielijst per kwartaal een overzicht, geen telwerk.
- Alles per gemeente. Zodat je voor elke gemeente apart kunt rapporteren.
Wie dit tijdens het werk vastlegt, hoeft aan het eind van het kwartaal niets meer te verzamelen.
Hoe werkt dit in ORI?
In ORI heet het onderdeel voor het Taalhuis NL Plein. Je legt deelnemers vast met intake, status, gemeente en inburgering. Trajecten hebben een type, niveau, vestiging, vrijwilliger en een vast weekmoment; is een traject vol, dan komt een nieuwe deelnemer op de wachtlijst. Vrijwilligers, oudercafés en een kalender met alle trajecten staan in hetzelfde systeem.
Voor de verantwoording zijn er rapporten per deelnemer, traject, trajecttype, vrijwilliger en oudercafé, presentielijsten per kwartaal en het CBS-deelnemersrapport. Elke bibliotheek heeft een eigen ORI-omgeving met een eigen database, en je richt zelf in wie deelnemersgegevens mag bekijken.
Bibliotheek Waterland werkt zo: de activiteiten van 10 vestigingen in 4 gemeenten en het Taalhuis staan in hetzelfde systeem.
Wil je zien hoe dat eruitziet? Lees hoe het Taalhuis in ORI werkt.